سمك : السَّمْك : سقف بلند خانه . سَمَكَهُ : آن را بالا برد و برافراشت . آيه : ( رَفَعَ سَمْكَها فَسَوَّاها - 28 / نازعات ) يعنى : سقف رفيع آسمان را برافراشت و آن را استوار ساخت . شاعر گويد : انّ الّذى سمك السّماء مكانها « 1 » . و در بعضى دعاها آمده است كه : يا بارئ السّموات و الْمَسْمُوكَات « 2 » . اى كسى كه

--> ( 1 ) مصراع فوق از قصيده فرزدق است و در ديوانش به صورت زير آمده است : انّ الذى سمك السّماء بنى لنا * بيتا دعائمه اعز و اطول يعنى : براستى خداوندى كه آسمان را برافراشت براى ما خانه‌اى ساخت كه ستون‌ها و پايه‌هايش بسى بلندتر و ارزشمندتر است . كه قصد فرزدق از واژه - بيتا - كعبه و بيتى است كه در قرآن ، گفت : ( أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ - 96 / آل عمران ) يعنى : نخستين خانه پرستش خداى و كعبه مسلمين . شيخ طبرسى در ذيل آيه : ( رَفَعَ سَمْكَها فَسَوَّاها - 28 / نازعات ) مىنويسد : فَسَوَّاها : بلا شقوق و لا فطورا و لا تفاوة و قيل سواها احكمها يعنى آسمانها را كه در آيه قبل نام برده و مىگويد : ( أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها رَفَعَ سَمْكَها فَسَوَّاها - 28 / نازعات ) خطاب به فرعون است كه مىگويد : آيا آفرينش مجدّد تو و تدبير كار تو بعد از مرگ مشكل‌تر است يا آسمانى كه با اين عظمت مدبّرانه با قدرت اللّه بنا شده است آن هم با چنين عظمت و رفعت و استوارى كه بى نظمى و نابرابرى و جدايى در آن نيست ، شب را تاريك و روز را روشن قرار داد و پس از آن زمين را با گسترش و وسعتش به وجود آورد و آب و چراگاه و كوهها و وسايل زندگى و چارپايان در آن آفريد و ايجاد كرد بدانيد با همين دلايل محسوس ، قيامت هم آمدنى و شدنى است و انسان كوشش را كه در دنيا نموده ، نيك يا بد همه را به ياد خواهد آورد و به پاداشش مىرسد : ( فَأَمَّا مَنْ طَغى وَ آثَرَ الْحَياةَ الدُّنْيا فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوى وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى - 37 الى 41 / نازعات ) پس هر كس طاغى شده و حيات دنيا را برگزيد دوزخ جاى او است و كسى كه از عقوبت بيم داشت و خود را از هوى و هوس نگهداشت بهشت جاى او است . ( 2 ) روايتى كه مؤلّف ( ره ) نقل نموده در مآخذ ديگر و نهج البلاغه آمده است ، ابن منظور آن را با دو وجه ذكر مىكند و فى الحديث انّ على رضوان اللّه عليه انّه كان يقول فى دعائه اللّهم ربّ المسمكات السّبع و ربّ المدحيات السّبع : يعنى حضرت على عليه السّلام در دعايش مىگفت الهى تو پروردگار برافراشته‌هاى هفتگانه و گردنده‌هاى هفتگانه‌اى . و قول على رضى اللّه عنه صواب مسمكات كه على ( ع ) در دعايش گفته صحيح است . و در حديثى ديگر گفته است : اللّهم بارى المسموكات السّبع و ربّ المدحوات . و مسموكات : در سخن على ( ع ) همان آسمانها است . و باز از على رضى اللّه روايت شده كه او مىگفت سمك اللّه السّماء سمكا رفعها : يعنى خداوند آسمان را .